Liesbreuk en fietsen: oorzaak, operatie en herstel

Rij je duizenden kilometers per jaar op de racefiets en hoor je dat je een liesbreuk hebt? Dan vraag je je allicht af of het fietsen de oorzaak is. In dit artikel lees je wat een liesbreuk is, welke risicofactoren bekend zijn en wat je kan verwachten rond de operatie en het herstel.

Wat is een liesbreuk?

Bij een liesbreuk duwt buikvlies, vet of een stukje darm door een zwakke plek in de buikwand naar buiten. Je ziet of voelt dan een zwelling in de lies. Die wordt vaak duidelijker als je rechtstaat, hoest of perst. Bij mannen kan de zwelling tot in het scrotum reiken. Sommige mensen hebben pijn of een zeurend, trekkend gevoel, anderen merken er weinig van. Liesbreuken komen veel vaker voor bij mannen dan bij vrouwen.

Kan veel fietsen een liesbreuk veroorzaken?

Er is geen bewijs dat fietsen, ook niet in grote volumes, een liesbreuk veroorzaakt. Een breuk ontstaat meestal als twee dingen samenkomen: een buikwand die op een bepaalde plek zwakker is en herhaalde druk in de buik. Sommige mensen worden met zo’n zwakke plek geboren.

Bekende factoren die de druk op de buikwand verhogen:

• Roken en langdurig of vaak hoesten
• Chronische verstopping waarbij je hard moet persen
• Jarenlang zwaar werk met veel heffen en tillen
• Overgewicht

Op de fiets is de druk in je buik meestal veel lager dan bij zwaar tillen. Een heel lage, aerodynamische houding of lang op een zware versnelling duwen, zoals bij sprinten of klimmen, voelt zwaarder aan. Dat zo’n houding op zichzelf een breuk veroorzaakt, is niet aangetoond. Heb je al een breuk en merk je dat bepaalde inspanningen de klachten erger maken? Doe die dan rustiger aan tot na de behandeling.

Fietsen met een liesbreuk voor de operatie

Is de breuk klein, kan je ze makkelijk terugduwen en heb je weinig last? Dan kan je in overleg met je arts vaak gewoon blijven fietsen. Een liesbreuk verdwijnt niet vanzelf. Een operatie wordt overwogen als de breuk pijn doet, groot is of je in het dagelijks leven hindert. Met weinig klachten kiezen arts en patiënt soms eerst om af te wachten.

Welke operatie past het best?

Een liesbreuk wordt bijna altijd hersteld met een kunststof matje dat de zwakke plek verstevigt. Er zijn twee hoofdtechnieken:

• Open operatie: de chirurg maakt een snede in de lies en plaatst het matje van buitenaf.
• Kijkoperatie (laparoscopie): via enkele kleine sneetjes in de buik plaatst de chirurg het matje aan de binnenkant van de buikwand.

Een behandeling zonder ingreep die de breuk herstelt, bestaat niet. Een breukband kan bij sommige mensen de klachten verlichten, maar sluit de opening niet. Volgens Gezondheid en Wetenschap herstel je na een kijkoperatie meestal sneller dan na een klassieke operatie. Welke techniek voor jou het beste is, hangt af van de breuk, eerdere operaties en je algemene gezondheid. Die keuze maak je samen met je chirurg.

Wanneer mag je weer op de racefiets?

De adviezen lopen uiteen. Volgens Thuisarts.nl pakken de meeste mensen hun dagelijkse activiteiten na een kijkoperatie na ongeveer een week weer op, na een open operatie na ongeveer twee weken. Sommige Belgische ziekenhuizen hanteren strengere regels, zoals drie weken niet fietsen en niet zwaar tillen. Volg daarom de instructies die je bij ontslag krijgt.

Mag je weer fietsen, bouw dan rustig op:

• Begin met korte, vlakke ritten op een lage intensiteit.
• Kies een lichte versnelling en een hoge trapfrequentie.
• Stel sprints, lange klimmen en intervaltraining uit tot je geen pijn meer voelt in de lies.
• Rij rustiger of stop als de wond gevoelig wordt.

Een kinesitherapeut kan je helpen om je romp en buikspieren stap voor stap weer te belasten. Dat geeft vertrouwen bij de terugkeer naar je training. Er is geen bewijs dat buikspieroefeningen een nieuwe breuk voorkomen.

Wanneer is een liesbreuk dringend?

Een liesbreuk is meestal geen spoedgeval. In één situatie moet je wel snel handelen: als de breuk bekneld raakt. Dan zit een stukje darm of vet vast in de opening en kan de bloedtoevoer in het gedrang komen. Dat vraagt een snelle operatie.

Bel meteen een arts, of buiten de kantooruren de huisartsenwachtpost via 1733, als:

• je plots hevige pijn in de lies krijgt;
• je de zwelling niet meer kan terugduwen;
• de zwelling hard en erg gevoelig wordt.

Neem tijdens de week contact op met je huisarts als de pijn geleidelijk toeneemt, de zwelling groter wordt of moeilijker terug te duwen is. Ben je al bij een chirurg geweest, bel dan rechtstreeks die dienst.

Ook na de operatie zijn er signalen om op te letten. Denk aan koorts, een wond die rood wordt, een zwelling bij de wond die groeit, pijn die erger wordt of problemen met plassen. Neem dan contact op met het ziekenhuis waar je geopereerd bent. Wat pijn rond de wond in de eerste weken is normaal. Bij ongeveer 1 op de 10 mensen is er na drie maanden nog pijn. Heb jij daar last van, bespreek het dan met je chirurg.

Ook last van je rug op de fiets? Lees ook fietsen met een hernia.

Veelgestelde vragen

Kan ik fietsen met een liesbreuk?

Vaak wel, zolang de breuk klein is, je ze kan terugduwen en de klachten niet toenemen. Overleg met je arts en stop als het pijn doet.

Veroorzaakt wielrennen een liesbreuk?

Daar is geen bewijs voor. Een liesbreuk ontstaat meestal door een zwakke plek in de buikwand in combinatie met druk op de buik, bijvoorbeeld door zwaar tillen, chronisch hoesten of persen.

Hoe lang na een liesbreukoperatie mag ik weer fietsen?

Dat verschilt per ziekenhuis en per persoon. Veel mensen pakken na een tot twee weken hun gewone activiteiten weer op, sommige ziekenhuizen raden drie weken niet fietsen aan. Volg het advies van je chirurg.

Is een kijkoperatie beter dan een open operatie?

Na een kijkoperatie herstel je meestal iets sneller. Welke techniek het beste past, hangt af van jouw situatie. Dat bespreek je met je chirurg.